پولیپکتومی روده (Polypectomy) یک روش پزشکی کم تهاجمی است که برای برداشتن پولیپ های روده بزرگ یا کولون انجام می شود. پولیپ ها توده های غیر طبیعی کوچکی هستند که روی دیواره داخلی روده رشد می کنند. برخی پولیپ ها خوش خیم هستند ، اما در صورت باقی ماندن و رشد ممکن است به سرطان روده بزرگ تبدیل شوند. به همین دلیل ، پولیپکتومی روده یکی از مهم ترین روش های پیشگیری از سرطان کولورکتال محسوب می شود. در این مقاله می خواهیم این روش درمانی را مورد بررسی قرار دهیم. تا انتها همراه ما باشید.
چرا پولیپکتومی روده انجام می شود ؟
پزشک معمولا در حین کولونوسکوپی یا سیگموئیدوسکوپی در صورت مشاهده پولیپ ، اقدام به برداشتن آن می کند. دلایل اصلی انجام این عمل ، جلوگیری از تبدیل پولیپ به سرطان روده بزرگ ، رفع علائم ناشی از پولیپ مثل خونریزی گوارشی ، یبوست یا اسهال مزمن و بررسی آزمایشگاهی (پاتولوژی) برای تعیین نوع خوش خیم یا بدخیم بودن پولیپ است.
روش های انجام پولیپکتومی روده
پولیپکتومی بسته به اندازه و نوع پولیپ با روش های مختلفی انجام می شود که در ادامه شرح داده شده است :
1. پولیپکتومی با حلقه الکتریکی (Snare Polypectomy)
این شایع ترین روش انجام عمل پولیپکتومی روده است که طی آن یک حلقه سیمی دور پولیپ قرار داده می شود و با جریان الکتریکی بریده می شود.
2. پولیپکتومی با بیوپسی فورسپس (Cold Forceps)
این روش برای پولیپ های کوچک (زیر ۵ میلی متر) به کار می رود و طی آن با انبرک مخصوص نمونه برداری پولیپ جدا می شود.
۳. پولیپکتومی با تکنیک Cold Snare
در این تکنیک عمل بدون جریان الکتریکی انجام می شود و خطر خونریزی کمتر نسبت به روش داغ دارد.
۴. پولیپکتومی اندوسکوپیک پیشرفته EMR و ESD
این روش برای پولیپ های بزرگ تر یا مشکوک به بدخیمی به کار می رود و با تزریق محلول و جدا کردن لایه پولیپ از روده انجام می شود.
بعد از برداشتن پولیپ روده چه باید کرد ؟
پولیپکتومی روده یک روش آندوسکوپیک برای برداشتن پولیپ ها است که معمولاً سرپایی انجام می شود. بعد از این عمل ، مراقبت های صحیح می تواند از بروز عوارض جلوگیری کرده و روند بهبودی را تسریع کند. برخی از توصیه های مهم بعد از عمل عبارتند از :
- استراحت کافی : بعد از عمل نیاز به یک تا دو روز استراحت دارید و باید از انجام فعالیت های سنگین خودداری کنید.
- پرهیز از بلند کردن اجسام سنگین : فشار بیش از حد به شکم می تواند خطر خونریزی بعد از پولیپکتومی را افزایش دهد.
- کنترل علائم هشدار : در صورت بروز خونریزی شدید ، درد شکمی مداوم ، تب یا سرگیجه باید سریعاً به پزشک مراجعه شود.
- مصرف داروها طبق دستور پزشک : در برخی موارد ، پزشک داروهای آنتی بیوتیک یا مسکن تجویز می کند. استفاده منظم و صحیح از آن ها اهمیت زیادی دارد.
- پرهیز از سیگار و الکل : این مواد می توانند روند ترمیم روده را کند کرده و خطر عفونت را افزایش دهند.
مراقبت های بعد از پولیپکتومی روده
بعد از عمل ، بیمار باید تا چند روز اول استراحت نسبی داشته باشد و رژیم غذایی مناسب و تجویز شده پزشک را دنبال کند. از مصرف داروهای رقیق کننده خون بدون نظر پزشک نیز باید خودداری شود و در صورت مشاهده خونریزی شدید ، درد شکمی یا تب باید فورا به پزشک مراجعه شود.
بعد از عمل پولیپ روده چه بخوریم ؟
رژیم غذایی بعد از پولیپکتومی روده نقش مهمی در جلوگیری از یبوست و بهبود سریع دارد. به طور کلی توصیه می شود رژیم غذایی زیر را رعایت کنید :
- مایعات شفاف : در ساعات اولیه پس از عمل ، مصرف آب ، آب میوه رقیق شده و سوپ صاف شده توصیه می شود.
- غذاهای نرم و سبک : مانند برنج نرم ، سوپ ، سیب زمینی پخته و پوره شده ، ماست و فرنی.
- فیبر ملایم : بعد از چند روز می توان به تدریج میوه های نرم (مثل موز و هلو رسیده) و سبزیجات پخته اضافه کرد.
- منابع پروتئینی کم چرب : مانند مرغ بدون پوست ، ماهی بخارپز یا تخم مرغ آب پز برای ترمیم بافت ها بسیار مفید هستند.
بعد از پوایپکتومی روده از مصرف برخی غذاها باید پرهیز شود ، از جمله غذاهای تند و پر ادویه که باعث تحریک روده می شوند ، نوشیدنی های گازدار و الکل ، غذاهای پرچرب و سرخ شده که هضم آن ها دشوار است و فیبرهای سنگین مثل حبوبات نفاخ یا سبزیجات خام در روزهای ابتدایی بعد از عمل.
عوارض احتمالی پولیپکتومی روده
این عمل معمولا ایمن است ، اما ممکن است عوارضی مانند خونریزی گوارشی خفیف یا شدید ، سوراخ شدن روده (پرفوراسیون) ، عفونت یا التهاب موضعی و درد شکم یا نفخ موقت ایجاد شود. در این صورت پزشک توصیه های لازم را ارائه خواهد داد.
مزایای پولیپکتومی روده
- پیشگیری قطعی از سرطان روده بزرگ
- تشخیص زودهنگام بیماری های گوارشی
- انجام سرپایی و بدون نیاز به بستری طولانی
- بهبود کیفیت زندگی و کاهش نگرانی بیمار
جمع بندی
پولیپکتومی روده یکی از مؤثرترین روش های درمانی و پیشگیرانه در گوارش است. با توجه به اینکه بسیاری از سرطان های کولورکتال از پولیپ های درمان نشده آغاز می شوند ، برداشتن به موقع پولیپ نقش حیاتی در سلامت دستگاه گوارش دارد. انجام منظم کولونوسکوپی و در صورت نیاز پولیپکتومی بهترین راه برای جلوگیری از پیشرفت بیماری های روده ای است.
